مهندسي چيست؟

&n

رشته تخصصي شما چيست؟ آيا پسوند مهندسي[1] را بدنبال خود دارد؟ هیچ وقت از دانشجويان و متخصصين رشته هايي از گرايش هاي هنري و علوم انساني پرسيده ايد که «آیا شما پس از اتمام تحصيلات مهندس مي شويد؟» يا «آيا رشته شما مهندسي است؟» به عنوان مثال شما به عنوان يک مهندس نقشه برداري تحصيل کرده در گرايشي مانند سيستم اطلاعات مکاني، رشته تحصيلي جغرافيا که در دپارتمان هاي علوم انساني تدريس مي شود را مهندسي مي دانيد؟ تحصيل کرده ها در رشته جغرافيا را چطور؟ آنها رشته خود را مهندسي مي دانند؟ در اغلب موارد شخصی که مورد سوال قرار گرفته است، تمايل شديدي دارد که رشته خود را مهندسي معرفي کند. سوال مهمي که در اين زمينه مطرح مي شود عبارت است از اينکه معیار مهندسي بودن يک رشته چيست و مهندس کيست؟

واژه Engineering که از آن به عنوان مهندسي ياد مي کنيم از لحاظ ترکيبي، به معني شخصي است که توانايي استفاده از Engine (موتور) را دارد. اين معني در جريان رشد چشمگير علم مکانيک در قرن نوزدهم شکل گرفته است که در آن مطالعه روي Engine بسيار معمول بوده است. با اين وجود ريشه اصلي واژه Engineer قديمي تر از سابقه علم مکانيک بوده است و هم خانواده واژه Ingenious به معناي حرفه اي و متخصص است. شايد واژه مهندس بيشتر با Geometrician مناسبت داشته باشد. با وجود اينکه ما واژه حرفه اي را بعنوان معادل واژه Engineer بيشتر مي پسنديم اما از واژه مصطلح مهندسي استفاده مي­نماييم.

مهندسي عبارت است از به کارگيري علم در جهت پاسخگويي به نيازهاي انسان. مهندسي هنر هدايت و سمت دهي طبيعت بسوی استفاده و راحتي انسان است.

يک مهندس از علم و دانش، رياضيات و تجربيات عملي خود در جهت طراحي اشيا، ابزار و فرآيندهاي کاربردي و مفيد براي انسان ها بهره مي برد. لازمه این امر دارا بودن خلاقيت بالا به منظور ایجاد مدل هاي جديد براي استفاده از طبيعت مي باشد. مهندسي مدرن شامل انسان، منابع مالي، منابع طبيعي و انرژي و ماشين ها مي باشد.

يک مهندس دوره هاي آموزشی مباني و اصولی علمي که مي تواند به کار بگيرد را طي مي نمايد. سپس در شاخه اي تخصصي به کسب تجربه حرفه اي مي پردازد. در نهايت و جهت تأمين و تضمين کارآيي مهندسين وارد حوزه های مديريت مي گردد. اين امر در واقع اهميت تحصيلات در دوره هاي تخصصي کارشناسي ارشد و استفاده از مهندسين متخصص در پست هاي مديريتي را خاطر نشان مي نمايد.

نکته بسيار مهم ديگر نياز مهندس به خلاقيت و توانايي مدل سازي حل مشکل است. اغلب ساختارهاي آموزشي ما نسبت به اين مهم بي توجه هستند و هنوز براساس مدل هاي منقرض شده قديمي مهندسين را محدود به حفظ کردن برخي روش هاي خاص براي حل مشکلاتي خاص مي نمايند. قابليت مزبور بخشي از روش مهندسي است که تحت عنوان طراحي مهندسي[2] شناخته مي­شود.

طراحي مهندسي روشي سيستماتيک براي ايجاد مدل هاي رياضي و آزمودن آنها از لحاظ ميزان صحت و کارآمدي مي باشد.

محدوديتي در ابزار طراحي و مدل سازي يک مهندس وجود ندارد. امروزه رايانه جزو يکي از ابزارهاي اصلي گرديده است و محصولات رايانه اي طيف گسترده اي از محصولات مهندسي را تشکيل داده اند.

ارتباط فعاليت هاي مهندسي با بدنه جامعه و طبيعت و تأثر مستقيم آنها سبب گرديده است تا مکانيزم هاي نظارتي مختلفي جهت بررسي صحت طراحي هاي مهندسي ايجاد گردند.

گرايش هاي هنري از قبيل معماري، معماري منظر و طراحي داخلي از برخي وجوه مهندسي برخوردارند. رشته هاي موسوم به مهندسي پزشکي نيز بدليل فعاليت در زمينه تهيه ابزارها و روش هاي کاربردي مورد نياز برای سلامت انسان بدين نام خوانده مي شوند.

با توجه به مشخصات و توانايي هاي عنوان شده براي يک مهندس، بالاخص لزوم توانا بودن در زمينه مدل سازي رياضي، معمولا رشته هاي مهندسي را رشته هاي سخت و خشک و مخصوص زيادخوان ها (...خوان ها) مي دانند. به علاوه احترام زيادي نيز براي مهندسين در جامعه قائل هستند. البته انتظارهاي نابجايي نيز وجود دارد از قبيل اينکه يک مهندس بايد بتواند هر چيزي که خراب شد را درست کند. در قاره آمريکا (بالاخص کشور کانادا) مي توانيد مهندسين را از روي انگشتري از جنس فولاد ضدزنگ که در انگشت کوچک دست خود مي کنند بشناسيد. اين نشانه در حال فراگير شدن در کشورهاي ديگر نيز مي باشد.

 

مراجع

 

 

---

[1] Engineering

[2] Engineering Design